Asik Veysel Biyografisi
Dogum Tarihi: 1894 Memleketi: Sivrialan, Şarkışla, Sivas Meslek: Ozan Ekleme Tarihi: Mayis 09th 2009 Okuma: 182
Oylama: 5.0 puan 1 oy
1901´de yedi yasina girdigi siralarda Sivas´ta çiçek salgini yeniden yayginlasti ve o da yakalandi bu hastaliga. Sag gözünün görme sansi vardi ve isigi seçebiliyordu bu gözüyle o siralar. Ne var ki, yakasini birakmayan olumsuzluklar Veysel´in diger gözünün de kör olmasina sebep oldu.
Emlek yöresi olarak adlandirilan Sivas´in âsigi ve ozani bol diyarinda, Veysel´in babasi da siire merakli ve tekkeyle içli-disli birisiydi. Veysel´in üzüntüsünü az da olsa unutmasi için bir saz aldi ve halk ozanlarindan siirler okuyup, ezberletir ogluna. Ilk saz derslerini babasinin arkadasi olan Divrigi´nin köylerinden Çamisihli Ali Aga´dan (Âsik Alâ) aldi ve kendini de iyice saza verdi; usta mali siirlerden çalip söylemeye basladi.
Asik Veysel´in hayatinda ikinci önemli degisiklik seferberlikte basladi. Kardesi Ali ve arkadaslari harp için cephelere gidince, arkadassizlik ve kardes acisi, sefalet, onu umutsuzluga sürükledi ve yalnizligi daha derinden hissetmeye basladi.
Veysel´in annesi ve babasi seferberlik sonlarina dogru "belki biz ölürüz ve kardesi Veysel´e bakamaz" düsüncesiyle Veysel´i akrabalarindan Esma adinda bir kizla evlendirdiler ve Esma´dan bir kiz, bir oglu oldu Veysel´in. Oglan çocugunun daha on günlükken ölümüyle hayata küsen Veysel, bundan sonra 24 Subat 1921´de annesi, ondan 18 ay sonra da babasinin ölümüyle iyice yikildi.
Agabeysi Ali´nin bir kiz çocugu daha olunca çocuklara ve islere bakmasi için bir hizmetkâr tuttular. Bu hizmetkar ileride Veysel´in bagrinda açilacak baska yaranin da sebebi olacaktir. Bir gün Veysel hasta yatarken, kardesi Ali de keven toplamakta iken, Veysel´in ilk esi olan Esma´yi kandirarak kaçirdi. Veysel´in acili yasamina bir aci daha eklendi böylece.
Karisi bir basina birakip gittiginde Veysel´in kucaginda henüz alti aylik kizi vardi. Iki yil yasadiktan sonra o da hayata gözlerini yumdu.
Veysel´in köyünden ilk ayrilisi söyledir: Zara´nin Barzan Baleni köyünden Kasim adinda birisi Veysel´i köyüne götürerek iki üç ay beraber yasadilar. Kendisini Adana´ya göndermeyen Deli Süleyman, Sivas´li Kalayci Hüseyin, Veysel´e yol arkadasligi ettiler. Dönüste Veysel, Hafik´in Yalincak köyüne ve Zara´nin Girit köyüne ugrayarak 9 liraya güzel bir saz aldi; Sivas´tan Sivrialan´a dönerken arkadaslari bir "üç kagitçi" grubuna yakalanarak bütün paralarini kaybettiler. Arkadaslari Veysel´in 9 lirasini da alarak kumara verdiler. Veysel bu hadiseden bir müddet sonra Hafik´in Karayaprak köyünden Gülizar adli bir kadinla evlendi."
1931 yilinda Sivas Lisesi edebiyat ögretmeni olan Ahmet Kutsi Tecer ve arkadaslari `Halk Sairlerini Koruma Dernegi`ni kurdular. Ve 5 Aralik 1931 tarihinde de üç gün süren Halk Sairleri Bayramini düzenlediler. Böylece Veyselin yasaminda önemli bir dönüm noktasi islemeye basladi.
1933e kadar usta ozanlarindan siirlerinden çalip söyledi. Cumhuriyetin 10. yildönümünde Ahmet Kutsi Tecerin direktifleriyle bütün halk ozanlari Cumhuriyet ve Mustafa Kemal Atatürk üzerine siirler yazdilar. Bunlar arasinda Veyselin de vardi siirleri. Veyselin gün isigina çikan ilk siiri böylece `Atatürktür Türkiyenin ihyasi`... dizesiyle baslayan siir oldu. Bu siirin gün yüzüne çikisi, Veyselin de köyünden disariya çikmasi anlamina geliyordu.
O zaman Sivrialanin bagli oldugu Agacakisla nahiyesi müdürü Ali Riza Bey, Veyselin bu destanini çok begeniyor, `Ankaraya gönderelim` diye istiyordu. Veysel de `Ataya ben giderim` diye arkadasi Ibrahim ile yürüyerek yola düstüler ve Ankaraya gittiler. Veysel Ankarada konuksever tanidiklarin evlerinde kirkbes gün misafir kaldi. Destani Atatürke getirmek hevesiyle geldigini söylüyorsa da destani Atatürke okumak kismet olmadi. Ancak, Hakimiyet-i Milliye (Ulus) basimevinde destani gazeteye verildi ve destan gazetede üç gün boyunca yayinlandi. Bundan sonra da bütün yurdu dolasmaya, dolastigi yerlerde çalip-söylemeye basladi.
Köy Enstitülerinin kurulmasiyla birlikte, yine Ahmet Kutsi Tecerin katkilariyla, sirasiyla Arifiye, Hasanoglan, Çifteler, Kastamonu, Yildizeli ve Akpinar Köy Enstitülerinde saz ögretmenligi yapti. Ögretmenlik yaptigi bu okullarda Türkiyenin kültür yasamina damgasini vurmus birçok aydin sanatçiyla tanisma olanagi buldu. 1965 yilinda Türkiye Büyük Millet Meclisi, özel bir kanunla Âsik Veysele, `Anadilimize ve milli birligimize yaptigi hizmetlerden ötürü` 500 lira aylik baglandi.
21 Mart 1973 günü, sabaha karsi saat 3.30da dogdugu köy olan Sivrialanda, simdi adina müze olarak düzenlenen evde yasama gözlerini yumdu.
Kara Toprak
Dost dost diye nicesine sarildim
Benim sadik yarim kara topraktir.
Beyhude dolandim bosa yoruldum
Benim sadik yarim kara topraktir.
Nice güzellere baglandim kaldim
Ne bir vefa gördüm ne faydalandim
Her türlü istegim topraktan aldim
Benim sadik yarim kara topraktir.
Koyun verdi kuzu verdi süt verdi
Yemek verdi ekmek verdi et verdi
Kazma ile dövmeyince kit verdi
Benim sadik yarim kara topraktir.
Ademden bu deme neslim getirdi
Bana türlü türlü meyva yetirdi
Her gün beni tepesinde götürdü
Benim sadik yarim kara topraktir.
Karnin yardim kazma ile bel ile
Yüzün yirttim tirnak ile el ile
Yine beni karsiladi gül ile
Benim sadik yarim kara topraktir.
Iskence yaptikça bana gülerdi
Bunda yalan yoktur herkesler gördü
Bir çekirdek verdim dört bostan verdi
Benim sadik yarim kara topraktir.
Havaya bakarsam hava alirim
Topraga bakarsam dua alirim
Topraktan ayrilsam nerde kalirim
Benim sadik yarim kara topraktir.
Dilegin var ise Allah`tan
Almak için uzak gitme topraktan
Cömertlik topraga verilmis Hak`tan
Benim sadik yarim kara topraktir.
Hakikat ararsan açik bir nokta
Allah kula yakin kul Allah`a
Hak`kin hazinesi gizli toprakta
Benim sadik yarim kara topraktir.
Bütün kusurlarim toprak gizliyor
Merhem çalip yaralarim düzlüyor
Kolun açmis yollarimi gözlüyor
Benim sadik yarim kara topraktir.
Herkim olursa bu sirra mazhar
Dünyaya birakir ölmez bir eser
Gün gelir Veysel`i bagrina basar
Benim sadik yarim kara topraktir.
